EEMY English Greek
 

6ο Σεμινάριο - 21 Απριλίου 2007, 17η Σειρά - Έτος 2006-2007

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ
Απόστολος Ι. Χατζητόλιος
Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας,
Α΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ,
Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ SLIDES

Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια (ΑΕΕ) αποτελούν την τρίτη κατά σειρά αιτία θανάτου στις αναπτυγμένες χώρες με ποσοστό 10-14% περίπου, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό είναι ακόμη μεγαλύτερο, 18% περίπου, με ετήσια επίπτωση 200 άτομα/100.000 πληθυσμού (0,2 %). Στην Ελλάδα επίσης ο επιπολασμός των ΑΕΕ είναι από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη, με 310 περιστατικά /100.000 πληθυσμού/έτος, με ό,τι αυτό επιπλέον συνεπάγεται σε νοσηρότητα, αναπηρία και κοινωνικοοικονομική επιβάρυνση. Η αναμενόμενη έως το 2025 κατά 55% περαιτέρω αύξηση της συχνότητάς τους καθιστά τα ΑΕΕ μείζον πρόβλημα υγείας, αφού και η έκβασή τους είναι ιδιαίτερα δυσμενής. Το 1/3 περίπου των ασθενών θα εμφανίσει νέο και συχνά βαρύτερο ΑΕΕ εντός της 5ετίας, 1/3 περίπου καταλήγει μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ 1/3 παραμένει με μόνιμη αναπηρία ή/και άνοια.

Η μεγάλη σημασία της πρόληψης προκύπτει και από την ύπαρξη διασταυρούμενου κινδύνου, αφού μετά από ένα ΑΕΕ ο κίνδυνος για έμφραγμα μυοκαρδίου είναι διπλάσιος έως τριπλάσιος. Συνεπώς ιδιαίτερη σημασία τόσο στην πρωτογενή, όσο και στη δευτερογενή πρόληψη, εμφανίζει η αναγνώριση και αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο και ΑΕΕ, ιδιαίτερα δε η συνύπαρξη περισσοτέρων που αυξάνει εκθετικά το συνολικό κίνδυνο.

Κυρίαρχος παράγοντας κινδύνου για ΑΕΕ είναι η υπέρταση (ΑΥ), που προσβάλλει 25% περίπου των ενηλίκων, ποσοστό όμως που ξεπερνά το 50% στους ηλικιωμένους. Η αναμενόμενη μάλιστα αύξηση της συχνότητας της υπέρατσης >10% έως το 2025 καθιστά την αντιμετώπισή της προτεραιότητα για τη Δημόσια Υγεία, αφού ενοχοποιείται περίπου για το 65% των ΑΕΕ, το 50% των καρδιακών επεισοδίων και το 50% της άνοιας, αγγειακής και εκφυλιστικής τύπου Alzheimer. Από την ήπια υπέρταση (ακόμη και στα όρια υψηλής φυσιολογικής) έως την σοβαρή, ο κίνδυνος ΑΕΕ αυξάνεται 2-7 φορές. Αύξηση της πίεσης κατά 10-14/5-6 mmHg αυξάνει τον κίνδυνο έως 40%. Ιδιαίτερη σημασία για την πρόληψη έχει το γεγονός ότι η υπέρταση στη μέση ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο για ΑΕΕ και για άνοια στους ηλικιωμένους, ενώ λόγω της μεγάλης ηλικίας σημαντικό ρόλο στη νοσηρότητα και θνητότητα των παθήσεων αυτών παίζει η συστολική υπέρταση.

Ήδη από τη 10ετία του '70 με τις μελέτες των Βετεράνων και μέχρι σήμερα, έχει αποδειχθεί το όφελος από την αντιυπερτασική αγωγή στην μείωση του κινδύνου ΑΕΕ έως και 40%. Το όφελος αυτό απεδείχθη τόσο στην πρωτογενή, όσο και στη δευτερογενή πρόληψη ΑΕΕ (αποτροπή εμφάνισης δεύτερου ΑΕΕ), ακόμη και με την θεραπεία της ήπιας υπέρτασης, καθώς και ειδικότερα στους ηλικιωμένους, στη θεραπεία της μεμονωμένης συστολικής υπέρτασης (μελέτες SHEP με χλωροθαλιδόνη και Syst-EUR με νιτρενδιπίνη) και στους διαβητικούς (μελέτη UKPDS). Οι μελέτες HOPE με ραμιπρίλη και PROGRESS με περινδοπρίλη + ινδαπαμίδη έδειξαν ότι ακόμη και νορμοτασικοί ασθενείς υψηλού αγγειακού κινδύνου ωφελούνται από την αντιυπερτασική αγωγή στη δευτερογενή πρόληψη των ΑΕΕ. Εξάλλου μελέτες έδειξαν στατιστικά σημαντική υπεροχή νεότερων κατηγοριών φαρμάκων, όπως οι ανταγωνιστές ασβεστίου και ιδίως τα φάρμακα που δρουν στο Σύστημα Ρενίνης Αγγειοτενσίνης (ΡΑΣ), υπεροχή που φαίνεται να αφορά πλειότροπες νευροπροστατευτικές δράσεις και τεκμηριώνεται και από πειραματικά δεδομένα. Τέτοιες μελέτες είναι στην πρωτογενή πρόληψη η ASCOT με αμλοδιπίνη και η LIFE με λοσαρτάνη έναντι συμβατικής αγωγής, ενώ στη δευτερογενή πρόληψη η MOSES με επροσαρτάνη έναντι νιτρενδιπίνης. Τέλος μελέτες έδειξαν όφελος από πλευράς διατήρησης/βελτίωσης της γνωσιακής λειτουργίας στους ηλικιωμένους με ΑΕΕ, όπως στην πρωτογενή πρόληψη η Syst-EUR και η SCOPE (με καντεσαρτάνη) και στη δευτερογενή πρόληψη η PROGRESS και η MOSES.

Αναφορικά με την αντιμετώπιση της υπέρτασης κατά την οξεία φάση του ΑΕΕ, λόγω κατάργησης της εγκεφαλικής αυτορύθμισης στην περιοχή του εμφράκτου, υφίσταται άμεση εξάρτηση της αιμάτωσης από την συστηματική αρτηριακή πίεση. Έτσι ιδιαίτερα στους υπερτασικούς και ηλικιωμένους, απαιτείται βαθμιαία μείωση της πίεσης χωρίς ορθοστατικά φαινόμενα και υπόταση για να διατηρηθεί η αιματική ροή στην κρίσιμη για την έκταση της βλάβης ισχαιμούσα περιοχή. Ανεκτά το πρώτο 24ωρο είναι επίπεδα ΑΠ έως 200-220/110-120 (στα αιμορραγικά ΑΕΕ 170-180/105), ενώ ο στόχος της αρχικής μείωσης είναι αρτηριακή πίεση 160-180/90-105 mmHg ανάλογα με την ύπαρξη ή μη ιστορικού υπέρτασης. Αντίστοιχα για τη διατήρηση ικανοποιητικής εγκεφαλικής αιμάτωσης απαιτείται και αντιμετώπιση της χαμηλής πίεσης με στόχο συστολική αρτηριακή πίεση > 120 mmHg.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

ΕΓΓΡΑΦΕΣ
ΟΜΙΛΗΤΕΣ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
1ο - 4 Νοεμβρίου 2006
2ο - 2 Δεκεμβρίου 2006
3ο - 20 Ιανουαρίου 2007
4ο - 10 Φεβρουαρίου 2007
5ο - 10 Μαρτίου 2007
6ο - 21 Απριλίου 2007
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ