EEMY English Greek
 

18ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

31o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο - 17-21 Μαΐου 2005

Η ΑΛΔΟΣΤΕΡΟΝΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΒΛΑΒΗ
Δημήτριος Βλαχάκος
Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών,
Β΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική,
Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ»
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ SLIDES

Η αλδοστερόνη, όπως είναι γνωστό, παράγεται και εκκρίνεται από τον φλοιό των επινεφριδίων, με δύο κύρια ερεθίσματα: την αγγειοτασίνη ΙΙ και την υπερκαλιαιμία. Ετσι, αποτελεί αναπόσπαστο μόριο στον καταρράκτη της ενεργοποίησης του άξονα ρενίνης-αγγειοτασίνης-αλδοστερόνης και έχει σαν ενδοκρινολογικό ρόλο την επαναρρόφηση νατρίου από και την αποβολή καλίου στον αυλό των αθροιστικών σωληναρίων του άπω νεφρώνα.

Με την σύνδεση της αλδοστερόνης με τον υποδοχέα της στον πυρήνα του κυττάρου, επέρχεται γενετική τροποποίηση και σύνθεση μιας σειράς ρυθμιστικών πρωτεϊνών και μεταγραφικών παραγόντων. Αυτό εξηγεί τα πρόσφατα κλινικά και πειραματικά δεδομένα, που αποδεικνύουν ότι η αλδοστερόνη έχει παρακρινικές δράσεις και συμμετέχει, ως αυξητικός παράγοντας, στις αλλαγές του καρδιαγγειακού συστήματος.

Η αυξητική δράση της αλδοστερόνης εκδηλώνεται ιδιαιτέρως στην περίπτωση των ινοβλαστών, οι οποίοι υπερπαράγουν ίνες κολλαγόνου. Ετσι, η αλδοστερόνη συμμετέχει στην υπερτροφία του τοιχώματος της καρδιάς και των αγγείων, που συνοδεύουν την πρωτοπαθή υπέρταση, τη νεφραγγειακή υπέρταση ή τον πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό. Αντίθετα, η αναστολή της αλδοστερόνης με σπειρονολακτόνη, προκαλεί υποστροφή της υπερτροφίας της αριστεράς κοιλίας ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια, όπως εκτιμάται με την υπερηχοκαρδιογραφία, και μείωση της σύνθεσης κολλαγόνου, όπως εκτιμάται από τα επίπεδα στο πλάσμα του αμινοτελικού πεπτιδίου του κολλαγόνου ΡΙΙΙΝΡ. Σε επίπεδο μικρών και μεγάλων αγγείων, η σπειρονολακτόνη βελτιώνει την αγγειοδιαστολή και την ευενδοτότητα, αντίστοιχα.

Άξια παρατηρήσεως είναι και η επίδραση της αλδοστερόνης στην πηκτικότητα του αίματος. Υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ του ΡΑΙ-1 και της αλδοστερόνης, ο κιρκαδιανός ρυθμός της αλδοστερόνης επιδρά στον κιρκαδιανό ρυθμό του ΡΑΙ-1 και τα καρδιαγγειακά συμβάματα παρατηρούνται ώρες που υπάρχει διέγερση του άξονα ρενίνης-αγγειοτασίνης-αλδοστερόνης και αύξηση του ΡΑΙ-1 άρα και της θρομβογόνου δραστηριότητας του αίματος.

Τα ευεργετικά αποτελέσματα της αναστολής της αλδοστερόνης με σπειρονολακτόνη σε ασθενείς με συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια επιβεβαιώθηκαν με τα θετικά αποτελέσματα της μελέτης RALES, που έδειξε μείωση της καρδιαγγειακής θνησιμότητας με την σπειρονολακτόνη κατά 30%.

Παρομοίως, η μελέτη EPHESUS έδειξε μείωση της θνησιμότητας και των εισαγωγών στο νοσοκομείο σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια μετά πρόσφατο έμφραγμα μυοκαρδίου, που ελάμβαναν επλερενόνη, νέο αναστολέα της αλδοστερόνης, που δεν προκαλεί μασταλγία ή γυναικομαστία.

Χορήγηση αλδοστερόνης σε πειραματόζωα, εκτός από υπέρταση προκαλεί υπερτροφία και υπερπλασία των σπειραμάτων και πρωτεϊνουρία, που αναστέλλονται πλήρως από την επλερενόνη.

Τέλος κλινικές μελέτες σε διαβητικούς με πρωτεϊνουρία έδειξαν πως η σπειρονολακτόνη προκαλεί όχι μόνο βελτίωση της ρύθμισης της αρτηριακής πιέσεως, αλλά συγχρόνως υποστροφή της υπερτροφίας της αριστεράς κοιλίας και μείωση της πρωτεϊνουρίας.

Συμπερασματικά, η αλδοστερόνη είναι ένα πλειοτροπικό μόριο, που εκτός από την δράση της στην κατακράτηση άλατος από τον άπω νεφρώνα και την ανάπτυξη υπερτάσεως, παίζει ρόλο στην υπερτροφία της καρδιάς και των αγγείων λόγω διεγέρσεως της παραγωγής κολλαγόνου από τους ινοβλάστες, στην αύξηση του οξειδωτικού stress και των παραγόντων της φλεγμονής, στην αύξηση της πηκτικότητας του αίματος μέσω ΡΑΙ-1, στην επιδείνωση των αρρυθμιών και του αιφνιδίου θανάτου λόγω υπερτροφίας και ινώσεως του μυοκαρδίου, στη νεφροσκλήρυνση και στην πρωτεϊνουρία. Γι' αυτό η χορήγηση αναστολέων της αλδοστερόνης έχει πολλαπλά κλινικά ευεργετήματα και η χρήση τους θα επεκτείνεται σε μεγάλο φάσμα παθολογικών οντοτήτων.

ΕΑΡΙΝΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

1ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 14ο ΕΠΙΣ 1988
2ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 15ο ΕΠΙΣ 1989
3ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 16ο ΕΠΙΣ 1990
4ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 17ο ΕΠΙΣ 1991
5ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 18ο ΕΠΙΣ 1992
6ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 19ο ΕΠΙΣ 1993
7ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 20ο ΕΠΙΣ 1994
8ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 21ο ΕΠΙΣ 1995
9ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 22ο ΕΠΙΣ 1996
10ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 23ο ΕΠΙΣ 1997
11ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 24ο ΕΠΙΣ 1998
12ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 25ο ΕΠΙΣ 1999
13ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 26ο ΕΠΙΣ 2000
14ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 27ο ΕΠΙΣ 2001
15ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 28ο ΕΠΙΣ 2002
16ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 29ο ΕΠΙΣ 2003
17ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 30ο ΕΠΙΣ 2004
18ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 31ο ΕΠΙΣ 2005
19ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 32ο ΕΠΙΣ 2006
20ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 33ο ΕΠΙΣ 2007
21ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 34ο ΕΠΙΣ 2008
22ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 35ο ΕΠΙΣ 2009
23ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 36ο ΕΠΙΣ 2010
ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ