EEMY English Greek
 

18ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

31o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο - 17-21 Μαΐου 2005

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ
Ευστράτιος Βαρσαμής
Διευθυντής Β' Παθολογικής Κλινικής,
Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο «Η Αγία Όλγα»
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ SLIDES

Ο τρόπος υπολογισμού του καρδιακού κινδύνου, δηλαδή οι πιθανότητες να εμφανίσει ένα άτομο καρδιακό επεισόδιο τα επόμενα πέντε ή δέκα χρόνια, κατέστη δυνατόν σήμερα χάρις στα αποτελέσματα των μεγάλων μελετών παρατήρησης, όπου σε χιλιάδες ασθενείς παρακολούθησαν την συχνότητα εμφάνισης καρδιακών επιπλοκών σε συνάρτηση με τους παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου.

Σημαντικότερη μελέτη στο θέμα αυτό θεωρείται η μελέτη Framingham. Τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής αποτελούν σημεία αναφοράς πολλών ανασκοπήσεων και μεταγενέστερων μελετών. Framingham είναι μία πόλη στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής όπου αρχικά σε 5.209 άτομα που ζουν στην πόλη αυτή παρακολουθούν, από το 1948, συστηματικά την εξέλιξη της φυσικής τους κατάστασης σε συνδυασμό με τους προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου. Τα παιδιά των ατόμων αυτών και οι σύζυγοι των συμπεριλήφθησαν στη μελέτη σε μεταγενέστερες εξετάσεις.

Για τον υπολογισμό του καρδιακού κινδύνου έλαβαν υπόψη τους 6 παράγοντες κινδύνου (συστολική αρτηριακή πίεση, ολική χοληστερόλη, HDL-χοληστερόλη, κάπνισμα, ηλικία και φύλο) και αξιολόγησαν την συχνότητα των καρδιακών επεισοδίων που υπέστησαν τα άτομα αυτά σε διάρκεια δέκα ετών (slide 1). Κυκλοφορούν σήμερα έντυπα (slide 2) πολύ εύκολα στη χρήση, όπου ο ιατρός μπορεί να υπολογίσει τον καρδιακό κίνδυνο αν καταγράψει τους 6 αναφερθέντες παράγοντες κινδύνου. Τα δεδομένα αυτά ο ιατρός μπορεί να τα περάσει και σε προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών όπου μετά τη καταγραφή ο υπολογιστής μπορεί να του δώσει αμέσως τον προβλεπόμενο καρδιακό κίνδυνο (slide 3).

H Adult Treatment Panell III της NCEP που είναι σώμα ειδικών που δίδει κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας υιοθετεί επίσης τα αποτελέσματα της μελέτης Framingham στον τρόπο υπολογισμού του καρδιακού κινδύνου (slide 4).

H αξιολόγηση όμως των αποτελεσμάτων της μελέτης Framingham δεν είναι δυνατό να αφορά απόλυτα όλον τον πλανήτη, διότι ο πληθυσμός και ο τρόπος ζωής σε μία πόλη των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι δυνατόν να είναι ο ίδιος με αυτόν μιας πόλεως της Αφρικής ή της Ασίας ή και ενός Ελληνικού νησιού όπως επί παραδείγματι της Κρήτης, της οποίας οι διατροφικές συνήθειες σε σχέση με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο αποτέλεσαν θέμα πολλών μελετών. Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι για τον υπολογισμό του καρδιακού κινδύνου ελήφθησαν υπόψη έξι μόνο παράγοντες κινδύνου, ενώ είναι γνωστό σήμερα ότι υπάρχουν πολύ περισσότεροι (slide 5).

Σε μία προσπάθεια αξιολόγησης του καρδιακού κινδύνου στις Ευρωπαϊκές χώρες απάντηση στους προβληματισμούς αυτούς έδωσε η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καρδιολογίας η οποία αξιολόγησε τα δεδομένα 12 Ευρωπαϊκών μελετών σε σύνολο 205.178 ατόμων ηλικίας 25-64 ετών. Το Euroscore προβλέπει τον κίνδυνο για θάνατο από καρδιαγγειακό επεισόδιο για τα επόμενα 10 χρόνια με βάση την ηλικία, το φύλο το κάπνισμα την Α.Π. και την χοληστερίνη (slide 6). Για τον τρόπο υπολογισμού υπάρχουν και εδώ επίσης προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών (slide 7) τα οποία υπολογίζουν τον καρδιακό κίνδυνο. Πρέπει να σημειωθεί ότι η διαμόρφωση του Euroscore διαμορφώνεται ανάλογα με τον βαθμό καρδιακού κινδύνου κάθε χώρας, επί παραδείγματι η Ελλάδα όπως και οι άλλες Μεσογειακές χώρες (ίσως λόγω της Μεσογειακής δίαιτας, ίσως λόγω γονιδιακών καταβολών και του τρόπου ζωής) θεωρούνται χαμηλού κινδύνου.

Εκτός από τους τρόπους αυτούς υπολογισμού του καρδιαγγειακού κινδύνου, υπάρχουν και άλλοι όπως αυτός που βασίζεται στη μελέτη UKPDS, ο οποίος λαμβάνει υπόψη του δεδομένα των διαβητικών ασθενών (slide 8).

H χρησιμότητα του υπολογισμού του καρδιακού κινδύνου έγκειται στο γεγονός ότι η γνώση του ποσοστού του καρδιακού κινδύνου καθορίζει και το είδος της θεραπευτικής αγωγής τόσο στους υπερτασικούς όσο και σε άτομα με δυσλιπιδαιμία. Επί παραδείγματι στον πίνακα της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπερτάσεως (slide 9) σχετικά με τον προβλεπόμενο καρδιακό κίνδυνο (που λαμβάνει υπόψη το ύψος της αρτηριακής πίεσης και τους άλλους παράγοντες κινδύνου) παρατηρούμε ότι άτομο με οριακή φυσιολογική πίεση (πχ 135/85) όταν έχει 3 ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου ή Σακχαρώδη Διαβήτη, τότε ο προβλεπόμενος πρόσθετος κίνδυνος είναι υψηλός (20-30%). Στις περιπτώσεις αυτές χρειάζεται άμεση έναρξη αντιυπερτασικής αγωγής και εξουδετέρωση των άλλων παραγόντων κινδύνου

Όσον αφορά την δυσλιπιδαιμία σύμφωνα με τις οδηγίες της National Cholesterol Educa-tion Program (slide 10) η τιμή της LDL-χοληστερόλης στόχος καθορίζεται από τον βαθμό καρδιακού κινδύνου των επομένων 10 ετών. Για παράδειγμα, όταν το άτομο είναι υψηλού ή πολύ υψηλού κινδύνου (>20% για τα επόμενα 10 χρόνια) τότε τα επίπεδα στόχος της LDL-χοληστερόλης είναι <100 mg/dl ή και < 70 mg/dl σύμφωνα με νεώτερες απόψεις. Απεναντίας αν ο καρδιακός κίνδυνος για τα επόμενα 10 χρόνια είναι 10-20%, τα επίπεδα στόχος της LDL-χοληστερόλης είναι <130 mg/dl.

Συμπερασματικά πρέπει να αναφερθεί ότι ο τρόπος υπολογισμού του προβλεπόμενου καρδιακού κινδύνου για τα επόμενα 5-10 χρόνια σήμερα είναι εφικτός και συνεχώς βελτιώνεται χάρις στα δεδομένα των μεγάλων μελετών και των δυνατοτήτων που μας δίνουν σήμερα οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Η χρησιμότητα δε, αυτών στην καθημερινή ιατρική πράξη είναι πολύ σημαντική διότι η γνώση του ποσοστού του καρδιακού κινδύνου καθορίζει και το είδος της θεραπευτικής αγωγής.

ΕΑΡΙΝΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

1ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 14ο ΕΠΙΣ 1988
2ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 15ο ΕΠΙΣ 1989
3ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 16ο ΕΠΙΣ 1990
4ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 17ο ΕΠΙΣ 1991
5ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 18ο ΕΠΙΣ 1992
6ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 19ο ΕΠΙΣ 1993
7ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 20ο ΕΠΙΣ 1994
8ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 21ο ΕΠΙΣ 1995
9ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 22ο ΕΠΙΣ 1996
10ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 23ο ΕΠΙΣ 1997
11ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 24ο ΕΠΙΣ 1998
12ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 25ο ΕΠΙΣ 1999
13ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 26ο ΕΠΙΣ 2000
14ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 27ο ΕΠΙΣ 2001
15ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 28ο ΕΠΙΣ 2002
16ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 29ο ΕΠΙΣ 2003
17ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 30ο ΕΠΙΣ 2004
18ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 31ο ΕΠΙΣ 2005
19ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 32ο ΕΠΙΣ 2006
20ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 33ο ΕΠΙΣ 2007
21ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 34ο ΕΠΙΣ 2008
22ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 35ο ΕΠΙΣ 2009
23ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ - 36ο ΕΠΙΣ 2010
ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ